سم مندز

سر ساموئل الکساندر مندز (زادهٔ ۱ اوت ۱۹۶۵) کارگردان، تهیه‌کننده و فیلم‌نامه‌نویس بریتانیایی است که هم در سینما و هم در تئاتر فعالیت می‌کند. او در سال ۲۰۰۰ به‌خاطر خدماتش به عرصهٔ نمایش نشان CBE دریافت کرد و در فهرست افتخارات سال نو ۲۰۲۰ به مقام شوالیه‌گری نائل شد. مندز در همان سال برندهٔ جایزهٔ شکسپیر از بنیاد آلفرد توپفر در هامبورگ آلمان شد و در سال ۲۰۰۵ جایزهٔ دستاورد lifetime را از انجمن کارگردانان بریتانیا گرفت. روزنامهٔ دیلی تلگراف در سال ۲۰۰۸ او را در جایگاه پانزدهم فهرست «۱۰۰ چهرهٔ قدرتمند فرهنگ بریتانیا» قرار داد.

مندز که در برکشایر از پدری کاتولیک اهل ترینیداد و مادری یهودی انگلیسی زاده شد، در شمال لندن بزرگ شد. او در کالج پیترهاوس دانشگاه کمبریج ادبیات انگلیسی خواند و کارگردانی تئاتر را از همان دوران آغاز کرد و بعدها به تئاتر دانمارک وارهاوس پیوست؛ مکانی که در دههٔ ۱۹۹۰ به یکی از مراکز مهم تئاتر لندن تبدیل شد. در عرصهٔ تئاتر، او به‌خاطر بازخوانی‌های تاریک و تازهٔ خود از موزیکال‌های «کاباره» (۱۹۹۳)، «الیور!» (۱۹۹۴)، «شرکت» (۱۹۹۵) و «جیپسی» (۲۰۰۳) شناخته می‌شود.

در سال ۲۰۱۳ برای نخستین بار یک موزیکال کاملاً تازه را در صحنهٔ West End کارگردانی کرد: «چارلی و کارخانهٔ شکلات‌سازی». مندز برای فعالیت‌هایش در تئاتر لندن سه بار برندهٔ جایزهٔ لارنس الیویه شده است؛ برای نمایش‌های «شرکت»، «دوازدهمین شب» و «قایقران». در برادوی نیز دو بار جایزهٔ تونی بهترین کارگردانی نمایش را به دست آورده: در سال ۲۰۱۹ برای «قایقران» و در سال ۲۰۲۲ برای «سه‌گانهٔ لهمن».

در سینما، نخستین تجربهٔ کارگردانی او فیلم درام «زیبایی آمریکایی» (۱۹۹۹) بود که جایزهٔ اسکار و گلدن گلوب بهترین کارگردانی را برایش به ارمغان آورد. پس از آن فیلم‌های «جادهٔ تباهی» (۲۰۰۲)، «سرباز» (۲۰۰۵)، «خیابان انقلابی» (۲۰۰۸) و دو فیلم جیمز باند یعنی «اسکای‌فال» (۲۰۱۲) و «اسپکتر» (۲۰۱۵) را ساخت. برای فیلم جنگی «۱۹۱۷» (۲۰۱۹) نیز جایزهٔ بفتا و گلدن گلوب بهترین کارگردانی را دریافت کرد و برای دومین بار نامزد اسکار بهترین کارگردانی، بهترین فیلم و بهترین فیلم‌نامهٔ غیراقتباسی شد.