مری مارکه

مری مارکه (با نام اصلی میشلین مارگریت دلفین مارکه؛ ۱۴ آوریل ۱۸۹۵ – ۲۹ اوت ۱۹۷۹) بازیگر تئاتر و سینمای فرانسه بود.

مارکه از خانواده‌ای هنرمند برخاست: پدر و مادرش بازیگر بودند، عمه‌اش ستاره‌ی رقص اپرای پاریس، و عمه‌ی دیگرش مقامی رسمی در کُمِدی فرانزه داشت. او در سال ۱۹۱۳ به کنسرواتوار ملی عالی هنرهای دراماتیک راه یافت و زیر نظر پل مونه آموزش دید. هرچند در امتحانات نهایی قبول نشد، اما بلافاصله به گروه سارا برنارت پیوست که از دوستان نزدیک خانواده بود. در کنار او در نمایش «کلیسای جامع اوژن موران» به روی صحنه رفت.

او با نقش «آیگلون» نوشته‌ی ادمون روستان شناخته شد و از سال ۱۹۱۵ تا زمان مرگ روستان در ۱۹۱۸ معشوقه‌ی او بود. نخستین حضور سینمایی‌اش در سال ۱۹۱۴ با فیلم صامت «Les Frères ennemis» بود که هرگز به پایان نرسید. نخستین نقش مهم سینمایی‌اش در فیلم «ساپو» به کارگردانی لئونس پِره در ۱۹۳۲ رقم خورد. پس از جنگ جهانی اول، در ۱۹۲۳ به کُمِدی فرانزه پیوست و بیش از بیست سال در آن‌جا ماند، پیش از آن‌که به تئاترهای بلوارها نقل مکان کند.

در طول جنگ جهانی دوم و دوران اشغال، برای محافظت از پسرش که قصد پیوستن به مقاومت را به او گفته بود، به دنبال حمایت افسران آلمانی رفت. نتیجه دستگیری و تبعید پسرش به اردوگاه بوخنوالد بود، جایی که او در ۲۱ سالگی جان باخت. این ماجرا احتمالاً علت مشکلات او در دوران آزادی فرانسه بود؛ به اتهام ارتباط با دشمن بازداشت شد و به درانسی و سپس فرِن سفر کرد. او بعدها به دلیل نبود مدرک آزاد شد.

در دهه‌ی ۱۹۵۰ به اجرای شعر روی آورد و هم‌زمان کارش را در تئاترهای بلوارها ادامه داد. برای ORTF در قسمت‌های مَگره از مجموعه‌ی «Les Cinq Dernières Minutes» و «Les Saintes Chéries» و نیز در اقتباس تلویزیونی رمان «Lucien Leuwen» نوشته‌ی استاندال به ایفای نقش پرداخت.

در کنار بازیگری، به عنوان عتیقه‌فروش سال‌ها در بازار معتبر «دهکده‌ی سوئیسی» در پاریس غرفه‌ای داشت و مهارتش را در فروش نشان می‌داد و یادگاری‌های تئاتری را با منافع تجاری درآمیخت.

از جمله موفق‌ترین نقش‌هایش در بیش از چهل فیلم، می‌توان به ایفای نقش در «لندرو» (۱۹۶۲) به کارگردانی کلود شابرول، «گردش بزرگ» (۱۹۶۶) به کارگردانی ژرار اوری، و «کازانووا» (۱۹۷۵) به کارگردانی فدریکو فلینی اشاره کرد. پس از این سه نقش کوچک، در «زندگی در قصر» (۱۹۶۶) نقش مادر فیلیپ نواره و نامادری کاترین دونو را بازی کرد، و در «Le malin plaisir» (۱۹۷۵) در کنار کلود ژاد و اَنی دوپِره ظاهر شد.

مری مارکه و ویکتور فرانسن در روز عروسی‌شان در سال ۱۹۳۴.

نخستین معشوقه‌اش ادمون روستان بود که از حدود ۱۹۱۵ سه سال با او زندگی کرد. در ۱۹۲۰ با موریس اِساند، مدیر آینده‌ی خانه‌ی مولیر، ازدواج کرد که در ۱۹۲۱ به جدایی انجامید؛ سپس با فیرمن ژِمیه، مدیر تئاتر ملی مردمی تازه‌تأسیس، آشنا شد که در آن زمان هنوز متأهل بود و همسرش بچه‌دار نمی‌شد. مارکه در ۱۹۲۲ پسرشان را به دنیا آورد.

پیش از مرگ ژِمیه در ۱۹۳۳، مارکه معشوقه‌ی نیمه‌رسمی رئیس شورای وقت، آندره تاردیو، شد. پس از جدایی از تاردیو، با ویکتور فرانسن ازدواج کرد. این زوج پس از هفت سال زندگی مشترک از هم جدا شدند. مارکه در ۸۴ سالگی بر اثر سکته‌ی قلبی در آپارتمانش در خیابان کارپو درگذشت و در گورستان مون‌مارتر به خاک سپرده شد.

منبع: مقاله‌ی «Mary Marquet» از ویکی‌پدیای انگلیسی، تحت مجوز CC-BY-SA 3.0.