جان کارپنتر

فیلمساز، فیلم‌نامه‌نویس، تهیه‌کننده، تدوین‌گر، آهنگساز و گاهی بازیگر آمریکایی که در طول چهار دهه فعالیت حرفه‌ای‌اش در ژانرهای گوناگونی کار کرده، اما نامش بیش از همه با وحشت و علمی–تخیلی گره خورده است.

بیشتر فیلم‌های کارپنتر در ابتدا با استقبال تجاری و منتقدانه روبه‌رو نشدند، به‌جز چند اثر ماندگار: «هالووین» (۱۹۷۸)، «مه» (۱۹۸۰)، «فرار از نیویورک» (۱۹۸۱) و «استارمن» (۱۹۸۴). با این حال، بسیاری از فیلم‌های او در دهه‌های ۷۰ و ۸۰ میلادی به‌تدریج جایگاه فیلم‌های کالت را پیدا کردند و امروز او را فیلمسازی تأثیرگذار می‌شناسند. از جمله آثار کالتی که ساخته می‌توان به «ستاره تاریک» (۱۹۷۴)، «حمله به پاسگاه ۱۳» (۱۹۷۶)، «موجود» (۱۹۸۲)، «کریستین» (۱۹۸۳)، «دردسر بزرگ در چین کوچک» (۱۹۸۶)، «شاهزاده تاریکی» (۱۹۸۷)، «آن‌ها زنده‌اند» (۱۹۸۸) و «در دهان دیوانگی» (۱۹۹۵) اشاره کرد.

فیلم‌های کارپنتر با نورپردازی و فیلم‌برداری مینیمال، دوربین‌های ثابت، استفاده از استِدی‌کم و موسیقی‌های الکترونیک متمایزش شناخته می‌شوند. او به‌طور خاص به‌خاطر آنکه موسیقی بخش بزرگی از آثارش را خودش ساخته یا در ساخت آن نقش داشته شهرت دارد؛ تم اصلی «هالووین» امروز بخشی از فرهنگ عامه به شمار می‌رود. موسیقی‌های کارپنتر معمولاً بر پایه صداهای الکترونیک با همراهی پیانو و فضاسازی‌های اتمسفریک ساخته می‌شوند. نخستین آلبوم استودیویی‌اش با عنوان «تم‌های گمشده» در سال ۲۰۱۵ منتشر شد و برای فیلم «خون‌آشام‌ها» (۱۹۹۸) موفق به دریافت جایزه سیترن بهترین موسیقی شد.

کارپنتر از مدافعان سرسخت قالب تصویری واید اسکرین است و تقریباً تمامی فیلم‌های سینمایی‌اش (به‌جز «ستاره تاریک» و «بخش») با فرمت آنامورفیک و نسبت تصویر ۲.۳۵:۱ یا بزرگ‌تر فیلم‌برداری شده‌اند. «بخش» با سیستم سوپر ۳۵ ساخته شد که نخستین تجربه کارپنتر با این سیستم به شمار می‌رود. او بارها گفته که قالب آنامورفیک ۳۵ میلی‌متری پَناویژن را بهترین سیستم سینمایی می‌داند و آن ر بر فرمت دیجیتال و سه‌بعدی ترجیح می‌دهد. بسیاری از فیلم‌هایش بعدها در قالب ویژه‌های دی‌وی‌دی با محتوای اضافه منتشر شده‌اند.

زندگی و آثار کارپنتر دستمایه مستند «جان کارپنتر: مرد و فیلم‌هایش» و بازبینی آثارش در رویداد «سینماتک آمریکا» در سال ۲۰۰۲ قرار گرفته است. در سال ۲۰۰۶، کتابخانه کنگره آمریکا فیلم «هالووین» را به‌دلیل اهمیت فرهنگی‌اش برای نگهداری در فهرست ملی فیلم برگزید.

در سال ۲۰۱۰، نویسنده و بازیگر مارک گیتیس در مجموعه مستند بی‌بی‌سی با عنوان «تاریخچه وحشت» با کارپنتر درباره کارنامه و فیلم‌هایش گفت‌وگو کرد و کارپنتر در هر سه قسمت این مجموعه حضور دارد. او همچنین توسط رابرت رودریگز در مجموعه «صندلی کارگردان» شبکه ال‌ری مورد مصاحبه قرار گرفت.

شمار زیادی از فیلمسازان از کارپنتر تأثیر گرفته‌اند، از جمله جیمز کامرون، کوئنتین تارانتینو (فیلم «هشت نفرت‌انگیز» به‌شدت از «موجود» الهام گرفته)، گییرمو دل تورو، رابرت رودریگز، ادگار رایت، دنی بویل، نیکلاس ویندینگ رفن و Bong Joon-ho.

بازی ویدیویی «دد اسپیس ۳» نیز از آثار کارپنتر یعنی «موجود»، «مه» و «هالووین» الهام گرفته و خود کارپنتر گفته است که برای ساخت اقتباسی سینمایی از این مجموعه بازی ابراز علاقه کرده است.