هنری-ژرژ کلوزو

هنری-ژرژ کلوزو (۱۸ اوت ۱۹۰۷ – ۱۲ ژانویهٔ ۱۹۷۷) کارگردان، فیلم‌نامه‌نویس و تهیه‌کنندهٔ فرانسوی بود. او بیش از همه برای کارهایش در ژانر دلهره‌آور شناخته می‌شود؛ از جمله دو فیلم «حق‌الزحمهٔ ترس» و «شیطانی‌ها» که از نظر منتقدان در زمرهٔ برترین فیلم‌های دههٔ ۱۹۵۰ میلادی قرار دارند. کلوزو همچنین مستندهایی ساخت که مهم‌ترینشان «راز پیکاسو» است؛ اثری که دولت فرانسه آن را به‌عنوان گنجینهٔ ملی اعلام کرد.

کلوزو از نخستین علاقه‌مندان به سینما بود و با آرزوی نویسندگی راهی پاریس شد. بعدها تهیه‌کننده‌ای به نام آدولف اوسو او را برای نگارش نسخه‌های فرانسوی فیلم‌های آلمانی به برلین فراخواند. پس از اخراج از استودیوهای آلمانی به‌سبب دوستی‌اش با تهیه‌کنندگان یهودی، کلوزو به فرانسه بازگشت و سال‌ها به‌دلیل ابتلا به سل بستری بود. پس از بهبود، در دوران اشغال فرانسه توسط نازی‌ها به‌عنوان فیلم‌نامه‌نویس در شرکت آلمانی کانتیننتال فیلمز مشغول به کار شد و در همان‌جا فیلم‌هایی نوشت و ساخت که در فرانسه بسیار پرفروش شدند. دومین فیلمش، «کلاغ»، به‌خاطر نگاه تند و تلخش به فرانسهٔ شهرستانی جنجال‌آفرین شد و همین مسئله پیش از اکران فیلم به اخراج کلوزو از کانتیننتال انجامید. به‌دلیل همکاری با این شرکت، دولت فرانسه کلوزو را تا سال ۱۹۴۷ از فیلم‌سازی محروم کرد.

پس از رفع ممنوعیت، کلوزو در اواخر دههٔ ۱۹۴0 با فیلم‌های موفقی چون «بندر جواهر‌فروشان» دوباره جایگاه و محبوبیتش را در فرانسه بازیافت. پس از اکران کمدی «میکِت و مادرش»، او با وِرا گیبسون-آمado ازدواج کرد؛ زنی که در سه فیلم بلند بعدی‌اش نقش‌آفرینی کرد. در اوایل و اواسط دههٔ ۱۹۵۰، کلوزو با «حق‌الزحمهٔ ترس» و «شیطانی‌ها» مورد تحسین منتقدان و تماشاگران جهانی قرار گرفت. هر دو فیلم دهه‌ها بعد الهام‌بخش بازسازی‌هایی شدند. پس از اکران «حقیقت»، همسرش وِرا بر اثر سکتهٔ قلبی درگذشت و دوران افسردگی، بیماری و نگاه تازهٔ منتقدان موج نوی فرانسه، روند کاری کلوزو را مختل کرد. فعالیت حرفه‌ای‌اش در سال‌های بعد به چند مستند تلویزیونی و دو فیلم بلند در دههٔ ۱۹۶۰ محدود شد. کلوزو در دههٔ ۱۹۷۰ چند فیلم‌نامهٔ بلااستفاده نوشت و سرانجام در سال ۱۹۷۷ در پاریس درگذشت.