بیورک

بیورک گودموندسدوتیر (زادهٔ ۲۱ نوامبر ۱۹۶۵) خواننده، ترانه‌سرا، آهنگساز، تهیه‌کنندهٔ موسیقی و بازیگر ایسلندی است. او در طول چهار درب فعالیت هنری‌اش سبک موسیقایی متنوعی پرورش داده که از ژانرها و تأثیرات گوناگونی مانند الکترونیک، پاپ، جاز، تجربی، تریپ‌هاپ، آلترناتیو، کلاسیک و آوانگارد بهره می‌گیرد.

بیورک که در ریکیاویک به دنیا آمده و بزرگ شده، کار موسیقی را از یازده‌سالگی آغاز کرد و با خوانندگی در گروه آلترناتیو راک «شوگرکیوبس» به شهرت جهانی رسید. پس از فروپاشی این گروه در سال ۱۹۹۲، بیورک مسیر تک‌خوانی را در پیش گرفت و با آلبوم‌هایی مانند دِبیو (۱۹۹۳)، پُست (۱۹۹۵) و هموژنیک (۱۹۹۷) به اوج شهرت رسید؛ او در همین دوره با هنرمندان متعددی همکاری کرد و پروژه‌های چندرسانه‌ای گوناگونی را تجربه کرد. از دیگر آلبوم‌های او می‌توان به وسپرتاین (۲۰۰۱)، مِدولا (۲۰۰۴)، وولتا (۲۰۰۷)، بیوفیلیا (۲۰۱۱)، وولنیکورا (۲۰۱۵)، اتوپیا (۲۰۱۷) و فوسّورا (۲۰۲۲) اشاره کرد.

چندین آلبوم بیورک در جدول دویست آلبوم برتر بیلبورد آمریکا به رتبه‌های بالایی دست یافته‌اند. تا سال ۲۰۱۵، او در سراسر جهان میان ۲۰ تا ۴۰ میلیون نسخه از آثارش را به فروش رسانده بود. سی‌ویک تک‌آهنگ او در جدول‌های پاپ جهانی به چهل آهنگ برتر راه یافته که از زمرهٔ آن‌ها در بریتانیا ۲۲ تک‌آهنگ در چهل‌تای برتر قرار گرفته‌اند؛ از جمله تک‌آهنگ‌های ده‌تای برتری چون «It's Oh So Quiet»، «Army of Me» و «Hyperballad» و تک‌آهنگ‌های بیست‌تای برتر «Play Dead»، «Big Time Sensuality» و «Violently Happy». از جوایز و افتخارات او می‌توان به نشان شاهین، پنج جایزهٔ بریت و پانزده نامزدی جایزهٔ گرمی اشاره کرد. در سال ۲۰۱۵، مجلهٔ تایم او را در فهرست صد چهرهٔ تأثیرگذار جهان قرار داد. رولینگ استون نیز او را شصتمین خوانندهٔ برتر و هشتادویکمین ترانه‌سرای برتر تاریخ معرفی کرده است.

بیورک در سال ۲۰۰۰ در فیلم «رقصنده در تاریکی» به کارگردانی لارس فون تریه به ایفای نقش پرداخت و برای آن جایزهٔ بهترین بازیگر زن جشنوارهٔ کن ۲۰۰۰ را از آن خود کرد؛ همچنین نامزد دریافت جایزهٔ اسکار بهترین ترانهٔ اورجینال برای قطعهٔ «I've Seen It All» شد. آلبوم بیوفیلیا به‌صورت اپلیکیشن تعاملی با برنامهٔ آموزشی اختصاصی عرضه شد. بیورک در ایسلند همواره از فعالان و حامیان محیط زیست نیز بوده است. در سال ۲۰۱۵، موزهٔ هنر مدرن نیویورک نمایشگاه بازنگری‌ای را به‌طور کامل به بیورک اختصاص داد.