مایکل گامبون

سر مایکل جان گامبون (۱۹ اکتبر ۱۹۴۰ – ۲۷ سپتامبر ۲۰۲۳) بازیگر ایرلندی-انگلیسی بود. او کار بازیگری را در کنار لارنس الیویه و به‌عنوان یکی از اعضای نخستین گروه تئاتر ملی سلطنتی آغاز کرد. در طول شش دهه فعالیت حرفه‌ای‌اش، سه جایزه الیویه و چهار جایزه بفتای تلویزیونی دریافت کرد و در سال ۱۹۹۸ از سوی ملکه الیزابت دوم به پاس خدماتش به درام، نشان شوالیه گرفت.

گامبون در آثار متعددی از ویلیام شکسپیر از جمله اتلو، هملت، مکبث و کوریولانوس حضور داشت. او سیزده بار نامزد جایزه الیویه شد و سه بار آن را برای نمایش‌های «سرود نارضایتی» (۱۹۸۵)، «نمایی از پل» (۱۹۸۷) و «مرد لحظه» (۱۹۹۰) از آن خود کرد. در سال ۱۹۹۷ نخستین حضورش در برادوی را با نمایش «نور پنجره» نوشته دیوید هر تجربه کرد و نامزدی جایزه تونی بهترین بازیگر مرد در نمایش را به دست آورد.

او نخستین تجربه سینمایی‌اش را در فیلم «اتلو» (۱۹۶۵) پشت سر گذاشت. از دیگر فیلم‌های شاخص او می‌توان به «آشپز، دزد، زنش و معشوقه‌اش» (۱۹۸۹)، «بال‌های کبوتر» (۱۹۹۷)، «خبرساز» (۱۹۹۹)، «پارک گاسفورد» (۲۰۰۱)، «فیض شگفت‌انگیز» (۲۰۰۶)، «سخنرانی پادشاه» (۲۰۱۰)، «کوارتت» (۲۰۱۲) و «ویکتوریا و عبدالعزیز» (۲۰۱۷) اشاره کرد. گامبون همچنین در دو فیلم از وس اندرسون، «زندگی آبی با استیو زیسو» (۲۰۰۴) و «آقای فاکس شگفت‌انگیز» (۲۰۰۹) ایفای نقش کرد. شهرت گسترده‌تر او با نقش آلبوس دامبلدور در مجموعه فیلم‌های «هری پاتر» از ۲۰۰۴ تا ۲۰۱۱ رقم خورد؛ نقشی که پس از درگذشت ریچارد هریس در سال ۲۰۰۲ به او سپرده شد.

در تلویزیون، چهار جایزه بفتا برای آثار «کارآگاه خواننده» (۱۹۸۶)، «همسران و دختران» (۱۹۹۹)، «طول جغرافیایی» (۲۰۰۰) و «غریبه‌های کامل» (۲۰۰۱) دریافت کرد. او همچنین دو بار برای بازی در «مسیر جنگ» (۲۰۰۲) و «اِما» (۲۰۰۹) نامزد جایزه امی شد. از دیگر پروژه‌های مهم گامبون می‌توان به «کرنفورد» (۲۰۰۷) و «جای خالی پیش‌بینی‌نشده» (۲۰۱۵) اشاره کرد. در سال ۲۰۱۷ جایزه دستاورد Lifetime آکادمی فیلم و تلویزیون ایرلند به او اهدا شد و در سال ۲۰۲۰ در رتبه بیست‌وهفتم فهرست «بزرگ‌ترین بازیگران فیلم ایرلند» روزنامه ایریش تایمز قرار گرفت.