ادوارد نورتن

ادوارد هریسون نورتن، زادهٔ ۱۸ اوت ۱۹۶۹، بازیگر و فیلم‌ساز آمریکایی است. او پس از فارغ‌التحصیلی در رشتهٔ تاریخ از کالج ییل در سال ۱۹۹۱، مدتی در ژاپن کار کرد و سپس برای دنبال کردن حرفهٔ بازیگری به نیویورک رفت.

نورتن با نخستین نقش سینمایی‌اش در «ترس نخستین» (۱۹۹۶) مورد تحسین قرار گرفت و جایزهٔ گلدن گلوب بهترین بازیگر نقش مکمل مرد و نامزدی اسکار همین بخش را به دست آورد. بازی او در نقش یک نئونازی توبه‌کار در «تاریخ مجهول آمریکا» (۱۹۹۸) نامزدی اسکار بهترین بازیگر مرد را برایش به همراه داشت. او همچنین در «باشگاه مبارزه» (۱۹۹۹) بازی کرد که بعدها به اثری کالت تبدیل شد.

او در سال ۲۰۰۳ شرکت تولیدی کلاس ۵ فیلمز را تأسیس کرد و به‌عنوان کارگردان یا تهیه‌کننده در فیلم‌های «حفظ ایمان» (۲۰۰۰)، «پایین در دره» (۲۰۰۵) و «حجاب رنگین» (۲۰۰۶) فعالیت داشت. نورتن برای بازی در آثاری چون «امتیاز» (۲۰۰۱)، «بیست‌وپنجمین ساعت» (۲۰۰۲)، «شغل ایتالیایی» (۲۰۰۳)، «شعبده‌باز» (۲۰۰۶)، «قلمرو طلوع ماه» (۲۰۱۲) و «هتل بزرگ بوداپست» (۲۰۱۴) نیز تحسین شد. از موفق‌ترین فیلم‌های تجاری او می‌توان به «اژدهای سرخ» (۲۰۰۲)، «قلمرو بهشت» (۲۰۰۵)، «هالک شگفت‌انگیز» (۲۰۰۸) و «میراث بورن» (۲۰۱۲) اشاره کرد.

او برای بازی در «بردمن» (۲۰۱۴) و نقش پیت سیگر در «یک ناشناخته کامل» (۲۰۲۴)، بار دیگر نامزد اسکار بهترین بازیگر نقش مکمل مرد شد. نورتن کارگردانی و بازی در فیلم جنایی «بروکلین بی‌مادر» (۲۰۱۹) را نیز بر عهده داشته و در «پیاز شیشه‌ای: یک معمای چاقوکشی» (۲۰۲۲) بازی کرده است.

نورتن فعال محیط زیست و کارآفرین اجتماعی است. او عضو هیئت امنای سازمان غیرانتفاعی «انترپرایز کامیونیتی پارتنرز» و رئیس شاخهٔ آمریکایی «صندوق حفاظت از طبیعت ماسایی» است و به‌عنوان سفیر حسن نیت سازمان ملل در زمینهٔ تنوع زیستی فعالیت می‌کند.