سرگئی فیلیپوف

سرگئی فیلیپوف در خانواده‌ای کارگری در شهر ساراتوف زاده شد؛ پدرش آهنگر و مادرش خیاط بود. او در مدرسه درسخوان نبود و در دبیرستان به شیطنت شهرت داشت. در یکی از ساعات شیمی و در غیاب معلم، اسید کلریدریک را با براده‌های آهن و چند ماده‌ی دیگر ترکیب کرد و بوی تند و آزاردهنده‌ای سراسر مدرسه را فرا گرفت؛ کلاس‌ها به هم ریخت و فیلیپوف از مدرسه اخراج شد. پس از اخراج، به‌عنوان شاگرد نانوا در یک نانوایی خصوصی مشغول به کار شد، اما این کار نیز برایش جذابیتی نداشت و در ماه‌های بعد مشاغل گوناگونی را امتحان کرد تا اینکه سرانجام به استودیوی باله راه یافت. کلاس‌های باله چنان او را مجذوب خود کرد که در عرض چند هفته به بهترین هنرجو تبدیل شد و آینده‌ای درخشان در باله پیش رویش گشوده شد. در سال ۱۹۲۹، به توصیه‌ی معلمانش، برای شرکت در آزمون مدرسه‌ی باله‌ی تئاتر بولشوی راهی مسکو شد، اما وقتی به پایتخت رسید، متوجه شد که آزمون‌های ورودی به پایان رسیده است. به‌پیشنهاد اطرافیان عازم لنینگراد شد و در آزمون‌های مدرسه‌ی کُره‌گرافی نیز جا ماند، تا اینکه در نهایت مدارک خود را به کالج تازه‌تأسیس سیرک و هنرهای نمایشی تحویل داد و پذیرفته شد. معلمانش آینده‌ی درخشانی برای این شاگرد مستعد پیش‌بینی می‌کردند و پس از فارغ‌التحصیلی، در سال ۱۹۳۳ سرگئی فیلیپوف به گروه تئاتر اپرا و باله پیوست. اما دوران حرفه‌ای او در باله چندان طولانی نبود؛ در یکی از اجراها بیمار شد و پزشکان با تشخیص سکته‌ی قلبی توصیه کردند که باله را کنار بگذارد. فیلیپوف به استودیوی تئاتر هنرهای نمایشی روی آورد. او در صحنه‌های لنینگراد بسیار اجرا داشت تا اینکه در یکی از کنسرت‌ها مورد توجه نیکلای پاولوویچ آکیموف قرار گرفت که به او پیشنهاد داد به تئاتر کمدی لنینگراد بپیوندد. در سال‌های ۱۹۳۵ تا ۱۹۶۵، فیلیپوف بازیگر تئاتر کمدی لنینگراد بود و از سال ۱۹۶۵ به استودیوی فیلمسازی «لنفیلم» پیوست. شهرت او با نقش‌آفرینی در فیلم‌های «ببرک‌نواز» (۱۹۵۴)، «شب کارناوال» (۱۹۵۶)، «دختر بی‌نشانی» (۱۹۵۷)، «دوازده صندلی» (۱۹۷۱) و «ایوان واسیلیویچ شغلش را عوض می‌کند» (۱۹۷۳) رقم خورد. فیلیپوف در نقش‌های بزرگ و پیچیده و همچنین نقش‌های کوتاه، استاد بود. در دهه‌های ۱۹۴۰ تا ۱۹۶۰، او در لنینگراد و شهرهای بزرگ کشور بسیار محبوب بود. در سال ۱۹۶۵، تومور مغزی در او تشخیص داده شد. در سال ۱۹۷۱، پیش از فیلمبرداری «دوازده صندلی»، فیلیپوف به‌دلیل سرطان مغز دچار سردردهای شدید شد و به همین خاطر گایدای، رُستیسلاو پلیات را برای نقش کیسا انتخاب کرد. اما فیلیپوف گفت که به هر حال بازی خواهد کرد. وقتی این اصرار فیلیپوف به گوش پلیات رسید، خودش از نقش کیسا صرف نظر کرد و آن را به فیلیپوف واگذاشت. سرگئی فیلیپوف، با وجود احتمال اندک بهبودی، پس از پایان فیلمبرداری دوره‌ی درمان را با موفقیت به پایان رساند و بیست سال دیگر نیز زندگی کرد و آخرین نقش خود را نیز با کارگردانی لئونید گایدای ایفا کرد. سرگئی فیلیپوف در گورستان شمالی، در کنار آنتونینا گولبووا به خاک سپرده شد. انجمن بازیگران سینمای سن‌پترزبورگ تندیسی بر مزار او نصب کرد. چند روز پیش از مرگ، فیلیپوف رویای همیشگی‌اش را با لیوبوف تیشچنکو در میان گذاشت و گفت: «می‌دانی، تمام عمرم آرزو داشتم یک نقش مثبت و تراژیک بازی کنم، اما همیشه سراغ نقش‌های منفی رفته‌اند. وقتی فهمیدم نقش اصلی فیلم «وقتی درختان بزرگ بودند» به یوری نیکولین رسیده، حتی گریه کردم.»